Το προτεινόμενο Σχέδιο Ελεγχόμενης Στάθμευσης του Δήμου Αμαρουσίου παρουσιάζει σημαντικές ελλείψεις ως προς την προστασία των μονίμων κατοίκων της περιοχής Αγίου Θωμά, η οποία αντιμετωπίζει ήδη σοβαρά προβλήματα στάθμευσης και κυκλοφορίας λόγω της έντονης συγκέντρωσης εμπορικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Τα κυριότερα ζητήματα που αναδεικνύονται είναι τα ακόλουθα: 1. Άνιση κατανομή θέσεων μονίμων κατοίκων στον Άγιο Θωμά. Σύμφωνα με τον αναρτημένο χάρτη, περίπου 60 θέσεις συγκεντρώνονται γύρω από τις οδούς Νιόβης και Ευρώπης και 25 πέριξ της Πετρούτσου, ενώ στην εκτεταμένη περιοχή από την Αμαρυσίας Αρτέμιδος προς το Golden Hall φαίνεται να προβλέπονται μόλις 5 θέσεις, επί της οδού Βάκχου. Αντίστοιχες ελλείψεις παρατηρούνται και κοντά στο The Mall Athens. 2. Απουσία θέσεων αποκλειστικής στάθμευσης κατοίκων στην οδό Χωματιανού. Παρά το γεγονός ότι αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους δρόμους της γειτονιάς και δέχεται ήδη ιδιαίτερα έντονη πίεση στάθμευσης, δεν φαίνεται να προβλέπεται ούτε μία αποκλειστική θέση κατοίκων. Ζητείται η πρόβλεψη επαρκούς αριθμού τέτοιων θέσεων κατά μήκος της οδού, καθώς και η επανεξέταση των άμεσα γειτονικών οικοδομικών τετραγώνων. 3. Κίνδυνος πρόσθετης επιβάρυνσης από την περιοχή Παραδείσου. Η δημιουργία θέσεων αποκλειστικά για κατοίκους στην απέναντι πλευρά της Λ. Κηφισίας, όπου συγκεντρώνονται πολυάριθμες γραφειακές εγκαταστάσεις, ενδέχεται να περιορίσει τις διαθέσιμες θέσεις ελεύθερης στάθμευσης και να μεταφέρει επιπλέον ζήτηση προς τον Άγιο Θωμά. 4. Σοβαρά ζητήματα οδικής ασφάλειας στη Χωματιανού. Παρότι είναι χαρακτηρισμένη ως οδός ήπιας κυκλοφορίας, δέχεται μεγάλο αριθμό διερχόμενων οχημάτων, συχνά με ταχύτητες ασύμβατες με τον χαρακτήρα της, ενώ στο μεγαλύτερο μέρος της δεν υπάρχουν πεζοδρόμια. Απαιτείται η εξέταση ουσιαστικών μέτρων προστασίας των πεζών και περιορισμού της κυκλοφοριακής επιβάρυνσης. 5. Συστηματική χρήση δημόσιων θέσεων στάθμευσης από επιχειρήσεις. Χαρακτηριστική είναι η κατάσταση στην οδό Διονύσου, όπου παρατηρείται συστηματική στάθμευση και διπλοστάθμευση οχημάτων που εξυπηρετούν το συνεργείο της Βελμάρ, με αποτέλεσμα τον περιορισμό των διαθέσιμων θέσεων και την πρόσθετη κυκλοφοριακή επιβάρυνση. Ζητείται η εξέταση των συγκεκριμένων πρακτικών και η λήψη κατάλληλων μέτρων. 6. Ανεπαρκής αντιμετώπιση των ιδιαίτερων αναγκών της περιοχής. Παρά τις επανειλημμένες επισημάνσεις των κατοίκων προς τη δημοτική αρχή, τα υφιστάμενα προβλήματα παραμένουν, ενώ το σχέδιο δεν φαίνεται να συνεκτιμά επαρκώς την εξωτερική ζήτηση στάθμευσης από τα εμπορικά κέντρα και τις επιχειρηματικές εγκαταστάσεις. 7. Ανάγκη διαφάνειας και τεκμηρίωσης του σχεδιασμού. Ζητείται η δημοσιοποίηση της πλήρους κυκλοφοριακής μελέτης, των στοιχείων του μελετητή, της μεθοδολογίας, των μετρήσεων και των κριτηρίων βάσει των οποίων καθορίστηκε η κατανομή των θέσεων στάθμευσης. Κεντρικό αίτημα: Η ουσιαστική επανεξέταση του σχεδίου για ολόκληρη την περιοχή Αγίου Θωμά, με ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργία επαρκών θέσεων αποκλειστικής στάθμευσης μονίμων κατοίκων κατά μήκος της οδού Χωματιανού και στη λήψη κατάλληλων μέτρων οδικής ασφάλειας. Αναλυτικά: Η παρούσα παρέμβαση αφορά την περιοχή Αγίου Θωμά, η οποία περικλείεται από τις οδούς Νερατζιωτίσσης, Ανδρέα Παπανδρέου, Λεωφόρο Κηφισίας και Αγησιλάου. Πρόκειται για μια εκτεταμένη περιοχή κατοικίας, η οποία επί σειρά ετών αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα στάθμευσης και κυκλοφοριακής επιβάρυνσης εξαιτίας της γειτνίασής της με μεγάλα εμπορικά κέντρα, εκθέσεις αυτοκινήτων και πολυάριθμες επιχειρηματικές εγκαταστάσεις. Η παρούσα παρατήρηση δεν συνιστά αντίθεση στην εφαρμογή ενός Συστήματος Ελεγχόμενης Στάθμευσης. Αντιθέτως, ένα κατάλληλα σχεδιασμένο σύστημα θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στην αντιμετώπιση των υφιστάμενων προβλημάτων, υπό την προϋπόθεση ότι βασίζεται σε αντικειμενικά δεδομένα και εξασφαλίζει δίκαιη και γεωγραφικά ισόρροπη προστασία των περιοχών κατοικίας. 1. Περιορισμένη και άνιση κατανομή θέσεων αποκλειστικής στάθμευσης κατοίκων Από την εξέταση του αναλυτικού χάρτη της Περιοχής 3 προκύπτει μια ιδιαίτερα προβληματική γεωγραφική κατανομή των θέσεων αποκλειστικής στάθμευσης μονίμων κατοίκων στον Άγιο Θωμά. Ειδικότερα, με βάση την καταμέτρηση των αριθμητικών ενδείξεων του αναρτημένου χάρτη: • Περίπου 60 θέσεις συγκεντρώνονται γύρω από τις οδούς Νιόβης και Ευρώπης. • Άλλες 25 θέσεις προβλέπονται πέριξ της οδού Πετρούτσου. • Αντίθετα, στην εκτεταμένη περιοχή από την απέναντι πλευρά της οδού Αμαρυσίας Αρτέμιδος προς το Golden Hall φαίνεται να προβλέπονται μόλις 5 θέσεις, επί της οδού Βάκχου. • Στην οδό Χωματιανού, έναν από τους μεγαλύτερους δρόμους της γειτονιάς, δεν φαίνεται να προβλέπεται καμία θέση αποκλειστικής στάθμευσης κατοίκων, παρά τις ιδιαίτερα επιβαρυμένες συνθήκες στάθμευσης. • Αντίστοιχα προβληματική εικόνα παρουσιάζουν και τα οικοδομικά τετράγωνα νοτίως της Νερατζιωτίσσης, πλησίον του The Mall Athens. Η κατανομή αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς τα αντικειμενικά κριτήρια και τη μεθοδολογία βάσει των οποίων προσδιορίστηκαν ο αριθμός και η χωροθέτηση των θέσεων ανά οδικό τμήμα. Ειδικότερα, είναι σημαντικό να διευκρινιστεί κατά πόσο έχουν συνεκτιμηθεί η υφιστάμενη ζήτηση, η νυχτερινή κατάληψη των θέσεων από κατοίκους και η εξωτερική πίεση στάθμευσης που δέχεται κάθε επιμέρους γειτονιά. Η απουσία αποκλειστικών θέσεων κατοίκων σε εκτεταμένα τμήματα του Αγίου Θωμά δημιουργεί τον κίνδυνο οι περιοχές αυτές να εξακολουθήσουν να λειτουργούν ως χώροι στάθμευσης εργαζομένων και επισκεπτών των γύρω εμπορικών και επιχειρηματικών εγκαταστάσεων. Το ζητούμενο δεν είναι η καθολική δέσμευση των διαθέσιμων θέσεων αποκλειστικά για κατοίκους, αλλά μια δίκαιη, τεκμηριωμένη και γεωγραφικά ισόρροπη κατανομή, ανάλογη με τις πραγματικές συνθήκες κάθε τμήματος της περιοχής. 2. Κίνδυνος μετατόπισης της ζήτησης στάθμευσης από την περιοχή Παραδείσου Ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα αποτελεί η αλληλεπίδραση του σχεδίου με τις νέες ρυθμίσεις στην περιοχή Παραδείσου (Περιοχή 2), ακριβώς απέναντι από τη Χωματιανού, στην άλλη πλευρά της Λεωφόρου Κηφισίας. Η περιοχή αυτή αποτελεί την αρχή μιας εκτεταμένης ζώνης επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, με μεγάλη συγκέντρωση γραφείων και εργαζομένων. Η δημιουργία σημαντικού αριθμού θέσεων αποκλειστικής στάθμευσης μονίμων κατοίκων στην περιοχή Παραδείσου ενδέχεται να περιορίσει τις δυνατότητες ελεύθερης στάθμευσης εργαζομένων και επισκεπτών, στον βαθμό που οι νέες δεσμευμένες θέσεις αντικαθιστούν υφιστάμενες θέσεις ελεύθερης στάθμευσης. Ήδη σήμερα παρατηρείται καθημερινά σημαντική προσέλευση οχημάτων προς τους δρόμους του Αγίου Θωμά για αναζήτηση στάθμευσης, λόγω της συγκέντρωσης επιχειρηματικών και εμπορικών χρήσεων στην ευρύτερη περιοχή. Είναι επομένως εύλογη η ανησυχία ότι η νέα ρύθμιση θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω τη ζήτηση στάθμευσης. Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητο να εξεταστούν συνδυαστικά οι επιπτώσεις του συστήματος στις δύο πλευρές της Λεωφόρου Κηφισίας, και να γνωστοποιηθεί εάν η σχετική μελέτη έχει αξιολογήσει φαινόμενα μετατόπισης της ζήτησης μεταξύ των διαφορετικών ζωνών και με ποιες παραδοχές. 3. Υφιστάμενες συνθήκες στάθμευσης στην οδό Χωματιανού Χαρακτηριστικό παράδειγμα των παραπάνω αποτελεί η οδός Χωματιανού, όπου οι μόνιμοι κάτοικοι αντιμετωπίζουν καθημερινά σοβαρό πρόβλημα εξεύρεσης θέσεων στάθμευσης. Λόγω της έντονης παρουσίας εργαζομένων και επισκεπτών των γύρω επιχειρήσεων, οι διαθέσιμες θέσεις καταλαμβάνονται από τις πρωινές ώρες και παραμένουν κατειλημμένες κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας. Στην πράξη, οι κάτοικοι δυσκολεύονται ιδιαίτερα να βρουν θέση στάθμευσης πριν από τις 20:00, όταν αποχωρούν οι εργαζόμενοι των επιχειρήσεων. Η οδός Χωματιανού παρουσιάζει, επομένως, έναν συνδυασμό ιδιαίτερα αυξημένης πίεσης στάθμευσης και ελλιπούς προστασίας των μονίμων κατοίκων, χωρίς να προβλέπεται, σύμφωνα με τον αναρτημένο χάρτη, ούτε μία αποκλειστική θέση κατοίκων. Ζητείται η ειδική επανεξέταση της χωροθέτησης, με πρόβλεψη συγκεκριμένου και επαρκούς αριθμού θέσεων αποκλειστικής στάθμευσης μονίμων κατοίκων κατά μήκος της οδού Χωματιανού, καθώς και η αξιολόγηση των αναγκών στάθμευσης στα παρακείμενα οικοδομικά τετράγωνα. 4. Ζητήματα οδικής ασφάλειας στην οδό Χωματιανού Το πρόβλημα στη Χωματιανού δεν περιορίζεται στη στάθμευση. Πρόκειται για οδό περιορισμένου πλάτους, χαρακτηρισμένη ως οδό ήπιας κυκλοφορίας, η οποία ωστόσο δέχεται ήδη μεγάλο αριθμό διερχόμενων οχημάτων, αρκετά από τα οποία κινούνται με ταχύτητες ασύμβατες με τον οικιστικό χαρακτήρα της. Η κατάσταση καθίσταται ιδιαίτερα επικίνδυνη λόγω της απουσίας πεζοδρομίων στο μεγαλύτερο μέρος της οδού, με αποτέλεσμα πεζοί και οχήματα να μοιράζονται ουσιαστικά τον ίδιο περιορισμένο χώρο. Η πιθανή πρόσθετη κυκλοφορία οχημάτων που θα αναζητούν ελεύθερες θέσεις στάθμευσης, αποφεύγοντας τους περιορισμούς των γειτονικών ζωνών, ενδέχεται να επιδεινώσει τις ήδη προβληματικές συνθήκες. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται η παράλληλη εξέταση ουσιαστικών μέτρων προστασίας των πεζών, ελέγχου των ταχυτήτων και περιορισμού της μη αναγκαίας διερχόμενης κυκλοφορίας, σύμφωνα με τον χαρακτηρισμό της ως οδού ήπιας κυκλοφορίας. 5. Συστηματική χρήση δημόσιων θέσεων στάθμευσης για την εξυπηρέτηση επιχειρήσεων - Οδός Διονύσου Ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα της επιβάρυνσης της περιοχής αποτελεί η κατάσταση στην οδό Διονύσου, όπου λειτουργεί συνεργείο αυτοκινήτων της εταιρείας Βελμάρ. Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις κατοίκων, σημαντικό τμήμα της οδού χρησιμοποιείται συστηματικά για τη στάθμευση οχημάτων πελατών του συνεργείου, ενώ παρατηρούνται συχνά περιπτώσεις διπλοστάθμευσης. Επιπλέον, ορισμένα οχήματα, ακόμη και με εμφανείς ζημιές από ατυχήματα, παραμένουν σταθμευμένα στον δημόσιο δρόμο για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η πρακτική αυτή περιορίζει τη διαθεσιμότητα θέσεων στάθμευσης και επιβαρύνει την κυκλοφορία. Χωρίς να προδικάζεται η νομιμότητα κάθε επιμέρους στάθμευσης, ζητείται ο έλεγχος των συγκεκριμένων συνθηκών και της συστηματικής χρήσης του δημόσιου οδικού χώρου για την εξυπηρέτηση των λειτουργικών αναγκών της επιχείρησης, καθώς και η λήψη κατάλληλων μέτρων όπου διαπιστώνονται παραβάσεις. 6. Προηγούμενες επισημάνσεις των κατοίκων Τα παραπάνω προβλήματα δεν είναι καινούργια ούτε άγνωστα στη δημοτική αρχή. Οι κάτοικοι έχουν επανειλημμένα απευθυνθεί στον Δήμο τα τελευταία χρόνια, επισημαίνοντας τόσο τις σοβαρές ελλείψεις στάθμευσης όσο και τις επικίνδυνες κυκλοφοριακές συνθήκες στην περιοχή. Παρά τις σχετικές οχλήσεις, δεν έχουν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα αποτελεσματικά μέτρα αντιμετώπισης των προβλημάτων. Η νέα πρόταση αποτελεί επομένως μια σημαντική ευκαιρία να εξεταστούν ουσιαστικά οι πραγματικές συνθήκες καθημερινής διαβίωσης των κατοίκων, ώστε οι γειτονιές κατοικίας να μην αντιμετωπίζονται στην πράξη ως ζώνες απορρόφησης της εξωτερικής ζήτησης στάθμευσης. Συγκεκριμένα αιτήματα προς τη δημοτική αρχή Με βάση τα παραπάνω, ζητείται η ουσιαστική επανεξέταση του σχεδίου πριν από την οριστική έγκριση και εφαρμογή του, με τις ακόλουθες παρεμβάσεις: 1. Συνολική επανεξέταση της κατανομής των θέσεων στάθμευσης στον Άγιο Θωμά, με βάση τα πραγματικά δεδομένα ζήτησης, την υφιστάμενη πίεση στάθμευσης και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε γειτονιάς, με αύξηση και πιο ισόρροπη γεωγραφική κατανομή των αποκλειστικών θέσεων κατοίκων. 2. Πρόβλεψη και χωροθέτηση επαρκούς αριθμού θέσεων αποκλειστικής στάθμευσης κατοίκων επί της οδού Χωματιανού, με κατάλληλη κατανομή κατά μήκος της οδού και επανεξέταση των αντίστοιχων προβλέψεων στα άμεσα γειτονικά οικοδομικά τετράγωνα. 3. Αξιολόγηση των επιπτώσεων των ρυθμίσεων στην περιοχή Παραδείσου, με εκτίμηση της μείωσης των θέσεων ελεύθερης στάθμευσης και της πιθανής μετατόπισης πρόσθετης ζήτησης προς τον Άγιο Θωμά. 4. Ειδική εξέταση των περιοχών γύρω από τα μεγάλα εμπορικά κέντρα και τις επιχειρηματικές εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των οικοδομικών τετραγώνων νοτίως της Νερατζιωτίσσης, όπου η εξωτερική ζήτηση στάθμευσης είναι ιδιαίτερα αυξημένη. 5. Λήψη συγκεκριμένων μέτρων οδικής ασφάλειας στην οδό Χωματιανού, με έλεγχο ταχυτήτων, περιορισμό της μη αναγκαίας διερχόμενης κυκλοφορίας και τεχνικές παρεμβάσεις προστασίας των πεζών. 6. Έλεγχος της συστηματικής χρήσης δημόσιων θέσεων στάθμευσης για την εξυπηρέτηση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, με ιδιαίτερη αναφορά στην οδό Διονύσου και στο συνεργείο της Βελμάρ, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων διπλοστάθμευσης και μακροχρόνιας παραμονής οχημάτων. 7. Δημοσιοποίηση της πλήρους κυκλοφοριακής μελέτης και των βασικών στοιχείων τεκμηρίωσής της, συμπεριλαμβανομένων του μελετητή ή της εταιρείας που την εκπόνησε και των σχετικών επαγγελματικών και τεχνικών προσόντων, της μεθοδολογίας και των βασικών παραδοχών, του χρόνου και των συνθηκών πραγματοποίησης των μετρήσεων, καθώς και των κριτηρίων καθορισμού της ζήτησης και κατανομής των θέσεων στάθμευσης ανά περιοχή. 8. Ουσιαστική διαβούλευση με τους κατοίκους του Αγίου Θωμά, πριν από την οριστικοποίηση των ρυθμίσεων, ώστε να συνεκτιμηθούν οι πραγματικές συνθήκες και τα επανειλημμένα αιτήματα των προηγούμενων ετών. Συμπέρασμα Η εφαρμογή ενός Συστήματος Ελεγχόμενης Στάθμευσης μπορεί να αποτελέσει θετική εξέλιξη για το Μαρούσι, εφόσον βασίζεται σε αντικειμενικά δεδομένα και διασφαλίζει την προστασία των περιοχών κατοικίας. Ωστόσο, η προτεινόμενη κατανομή στον Άγιο Θωμά απαιτεί ουσιαστική επανεξέταση, με ιδιαίτερη έμφαση στην οδό Χωματιανού, όπου δεν φαίνεται να προβλέπονται θέσεις αποκλειστικής στάθμευσης κατοίκων παρά την υφιστάμενη έντονη πίεση στάθμευσης. Η πρόβλεψη επαρκών θέσεων κατοίκων στη Χωματιανού, η ισόρροπη προστασία της ευρύτερης γειτονιάς, η αξιολόγηση των επιπτώσεων των γειτονικών ζωνών, η αντιμετώπιση των πρακτικών που περιορίζουν τη διαθεσιμότητα δημόσιων θέσεων στάθμευσης, η δημοσιοποίηση της σχετικής μελέτης και η λήψη μέτρων οδικής ασφάλειας αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για τη βελτίωση της καθημερινότητας των κατοίκων.